01
De naam
Een geregistreerde naam mag alleen worden gebruikt door wie een product verkoopt dat aan het productdossier voldoet.
BESCHERMDE OORSPRONGSBENAMINGEN
Een beschermde naam leent u niet.
In advertenties, webwinkels, marketplaces en domeinnamen.
01 / 08De naam
Een naam die voor een herkomst instaat
Gouda Holland, Limburgse vlaai en Westlandse druif staan in het register van de Europese Unie. Alleen wie een product in de handel brengt dat aan het productdossier voldoet, mag zo’n naam gebruiken.
02 / 08De advertentie
Ook “soort Westlandse druif” gebruikt de naam
De verordening verbiedt misbruik, nabootsing en voorstelling, ook als de naam vergezeld gaat van uitdrukkingen als “soort”, “type” of “zoals”. De advertentie lift mee op een reputatie die niet de hare is.
03 / 08De webwinkel
De echte herkomst noemen lost het niet op
Een gespecialiseerde webwinkel verkoopt een kersenvlaai “type Limburgse vlaai” uit een andere streek, en zegt dat erbij. Het verbod geldt ook als de werkelijke oorsprong van het product is aangegeven.
04 / 08De marketplace
Vier kazen, twee gebruiken alleen de naam
De bescherming geldt ook voor goederen die op afstand worden verkocht, zoals bij elektronische handel. In één overzicht staan het beschermde product en producten die alleen de naam gebruiken. De benaming “Gouda” mag gebruikt blijven worden: beschermd is “Gouda Holland” als geheel.
05 / 08Het domein
De beschermde naam in het webadres
Dezelfde regels gelden voor alle domeinnamen die in de Unie toegankelijk zijn. Een domein dat de naam gebruikt om een ander product te verkopen, valt onder de bescherming.
06 / 08De regel
Wat artikel 26 verbiedt
Verordening (EU) 2024/1143 beschermt geregistreerde namen tegen elk commercieel gebruik voor producten die niet onder de registratie vallen, tegen misbruik, nabootsing en voorstelling, en tegen elke andere valse of misleidende aanduiding, ook op online-interfaces.
07 / 08De monitoring
VigiaLabs zoekt waar de naam opduikt
We doorzoeken advertenties, webwinkels, marketplaces en domeinnamen op de beschermde naam. Elke vondst bewaren we met een gedateerde schermafbeelding, het webadres, de verkoper en de gebruikte uitdrukking.
08 / 08Het dossier
Het bewijs, klaar voor gebruik
De producentengroepering krijgt het dossier. Met haar toestemming wijzen wij de adverteerder of de webwinkel op de overtreding en stellen wij het platform in kennis: wat in strijd is met artikel 26 geldt als illegale inhoud, en elke persoon of entiteit kan dat melden.
De naam staat weer voor de herkomst.
Beschrijving van elke scène
- Een naam die voor een herkomst instaat. Een browservenster met de kop “Drie namen uit het register van de Europese Unie” en drie producten: een stuk kaas met “Gouda Holland”, een verpakking met “Limburgse vlaai” en een verpakking met “Westlandse druif”. Boven elk product verschijnt een gouden zegel met de letters “BGA”. Rechts, onder “Wat de naam garandeert”, een groot zegel “BGA” en het label “Herkomst en methode, geborgd”.
- Ook “soort Westlandse druif” gebruikt de naam. In de zoekmachine wordt “westlandse druif” getypt. Er verschijnen twee advertenties: “Soort Westlandse druif” met “Morgen in huis · Niet uit het Westland”, die rood wordt omlijnd, en “Westlandse druif BGA” met “Met beschermde geografische aanduiding”. Rechts een kaart “Wat de advertentie zegt” met “Soort Westlandse druif” en “Morgen in huis”. Daaronder staat het label: Ook “soort” helpt niet.
- De echte herkomst noemen lost het niet op. De productpagina van een webwinkel: een verpakking, de titel “Kersenvlaai type Limburgse vlaai”, met “type Limburgse vlaai” rood en onderstreept, de regel “Herkomst: andere streek”, de prijs “€ 14,90” en de knop “In winkelwagen”. Rechts verschijnen drie genummerde labels. Het eerste: “Gebruikt de naam zonder recht”. Het tweede: Ook “type” helpt niet. Het derde: “Echte herkomst noemen ook niet”.
- Vier kazen, twee gebruiken alleen de naam. Een marketplace, met de kop “Marketplace › Kaas › Gouda”, toont vier kazen: “Gouda Holland BGA, belegen”, van Verkoper A, die een vinkje krijgt; “Kaas type Gouda Holland”, van Verkoper B, en “Kaas zoals Gouda Holland”, van Verkoper C, die rood worden omlijnd en een kruis krijgen; en “Gouda belegen, 48+”, van Verkoper D, zonder markering. Rechts drie genummerde labels: “4 keer hetzelfde product”, “2 gebruiken de naam zonder recht” en “Verkoop op afstand valt eronder”.
- De beschermde naam in het webadres. Een grote adresbalk toont “goudaholland-kaas.example”, met “goudaholland” in het rood, en wordt rood omlijnd. Daaronder de winkel van dat domein: “Jonge kaas vanaf € 6,90 per kilo” en drie stukken kaas. Rechts drie genummerde labels: “Beschermde naam in het domein”, “Domein toegankelijk in de Unie” en “Dezelfde regels gelden”.
- Wat artikel 26 verbiedt. Het overzicht van de marketplace, met de markeringen, en rechts een kaart “Verordening (EU) 2024/1143 · Artikel 26: bescherming” met drie rijen die elk een vinkje krijgen: “Gebruik voor andere producten”, Verboden; “Nabootsing of voorstelling”, Verboden; en “Onlineverkoop en domeinnamen”, Inbegrepen.
- VigiaLabs zoekt waar de naam opduikt. De lichtbundel van de vuurtoren van VigiaLabs strijkt over het overzicht van de marketplace en op elke kaas verschijnt een vastlegpunt. Een dossier bevat vier gegevens: “Schermafbeelding met datum”, “Uitdrukking: type Gouda Holland”, “Verkoper en webadres” en “Regel: art. 26 Vo. (EU) 2024/1143”, naast “Schermafbeelding · datum · tijd · URL”.
- Het bewijs, klaar voor gebruik. Vanuit het dossier lopen drie paden naar “Producentengroep”, “Adverteerder” en “Platform”. “Dossier met het bewijs” verschijnt, met “Melding van illegale inhoud” en “Opvolging tot de correctie”. In het venster keren de drie beschermde producten terug, elk met zijn zegel en een vinkje.
IN HET KORT
Een naam die voor een herkomst instaat
Gouda Holland, Limburgse vlaai en Westlandse druif staan in het register van de Europese Unie. Alleen wie een product in de handel brengt dat aan het productdossier voldoet, mag zo’n naam gebruiken.
02
De advertentie
“Soort”, “type” of “zoals” veranderen daar niets aan: de bescherming geldt ook dan.
03
De webwinkel
De echte herkomst vermelden geeft geen recht om de naam te gebruiken.
04
De marketplace
De bescherming geldt ook bij verkoop op afstand, marketplaces inbegrepen.
05
Het domein
Dezelfde regels gelden voor domeinnamen die in de Unie toegankelijk zijn.
06
De monitoring
VigiaLabs zoekt de naam en bewaart elke vondst met het bewijs.
ONZE AANPAK
Uw reputatie reikt verder dan uw website.
Wat we onderzoeken
- Merkvermeldingen en visuele elementen
- Beweerd netwerklidmaatschap
- Wijzigingen op bekeken pagina’s
Uw voordeel
Inzicht in mogelijke verwarring die uw merk en erkende partners raakt.
- 01
VigiaLabs zoekt waar de naam opduikt
We doorzoeken advertenties, webwinkels, marketplaces en domeinnamen op de beschermde naam. Elke vondst bewaren we met een gedateerde schermafbeelding, het webadres, de verkoper en de gebruikte uitdrukking.
- 02
Wat artikel 26 verbiedt
Verordening (EU) 2024/1143 beschermt geregistreerde namen tegen elk commercieel gebruik voor producten die niet onder de registratie vallen, tegen misbruik, nabootsing en voorstelling, en tegen elke andere valse of misleidende aanduiding, ook op online-interfaces.
- 03
Het bewijs, klaar voor gebruik
De producentengroepering krijgt het dossier. Met haar toestemming wijzen wij de adverteerder of de webwinkel op de overtreding en stellen wij het platform in kennis: wat in strijd is met artikel 26 geldt als illegale inhoud, en elke persoon of entiteit kan dat melden.
VOOR WIE
Wie een naam beheert, moet weten waar hij wordt gebruikt.
Volgens de Europese verordening kunnen producentengroeperingen gerechtelijke stappen ondernemen en inbreuken bestrijden door het gebruik van de naam op de markt te monitoren, ook op online-interfaces (artikel 32).
01
Producentengroeperingen
Weet in welke advertenties, webwinkels en domeinnamen de naam voorkomt en wie hem zonder recht gebruikt. In Nederland kan de houder van een geografische aanduiding of oorsprongsbenaming zijn recht handhaven tegen iedereen die, zonder daartoe gerechtigd te zijn, een van de handelingen verricht die de wet aanwijst (Landbouwkwaliteitswet, artikel 14). De wet verwijst daarvoor nog naar artikel 13 van Verordening (EU) nr. 1151/2012; die is ingetrokken, en verwijzingen ernaar gelden volgens artikel 95 van Verordening (EU) 2024/1143 als verwijzingen naar de nieuwe verordening.
02
Producenten en merken met een beschermde naam
Wie aan het productdossier voldoet, concurreert met wie alleen de naam gebruikt. Het dossier laat per geval zien wat er wordt aangeboden, waar en met welke woorden. Houder is volgens de Landbouwkwaliteitswet wie gerechtigd is de naam te gebruiken; op zijn vordering kan de rechter ook tussenpersonen bevelen de diensten te staken die voor de inbreuk worden gebruikt (artikel 14, lid 2).
03
Advocaten en merkengemachtigden
Ontvang de feiten al gedocumenteerd, met schermafbeelding, datum en webadres, voor een sommatie, een melding bij het platform of een procedure. Schadevergoeding kan alleen worden gevorderd van wie bewust handelt; daarvan is in elk geval sprake als de inbreuk is gepleegd nadat de betrokkene er bij deurwaardersexploot op is gewezen (Landbouwkwaliteitswet, artikel 14, lid 4). Is het product op de markt, dan controleert de NVWA.
WAT ER BESCHERMD IS
Drie groepen producten, dezelfde bescherming tegen misbruik.
Voor landbouwproducten, wijnen en gedistilleerde dranken geldt artikel 26 van Verordening (EU) 2024/1143. Ambachtelijke en industriële producten hebben een eigen verordening, die hun namen op dezelfde manier beschermt bij verkoop op afstand en in domeinnamen.
01
Landbouwproducten en levensmiddelen
Beschermde oorsprongsbenaming (BOB) of beschermde geografische aanduiding (BGA). Nederland heeft 12 geregistreerde namen, zes BOB’s en zes BGA’s: vooral kazen, zoals Gouda Holland, Edam Holland en Noord-Hollandse Gouda, en daarnaast aardappelen, asperges, druiven en vlaai. “Gouda Holland” is als geheel beschermd; de benaming “Gouda” mag gebruikt blijven worden (Verordening (EU) nr. 1122/2010).
02
Wijnen en gedistilleerde dranken
Wijnen hebben een BOB of een BGA: Nederland telt 21 namen, van Mergelland en Maasvallei Limburg tot de twaalf provincienamen met een BGA. Gedistilleerde dranken kennen één vorm, de geografische aanduiding (Verordening (EU) 2019/787): Nederland heeft er vijf, allemaal voor jenever en gedeeld met België, zoals Jonge jenever en Oude jenever.
03
Ambachtelijke en industriële producten
Nieuwe Europese bescherming, van toepassing sinds 1 december 2025 (Verordening (EU) 2023/2411): bijvoorbeeld natuursteen, houtwerk, juwelen, textiel, kant, bestek, glas of porselein. In het register van het EUIPO staat op 7 oktober 2026 geen Nederlandse naam. Nationale bescherming voor zulke namen vervalt uiterlijk op 2 december 2026, tenzij Europese bescherming is aangevraagd.
Landbouwproducten en levensmiddelen
- Gouda Holland
- Edam Holland
- Noord-Hollandse Gouda
- Noord-Hollandse Edammer
- Boeren-Leidse met sleutels
- Hollandse geitenkaas
- Opperdoezer Ronde
- De Meerlander
- Brabantse Wal asperges
- Westlandse druif
- Limburgse vlaai
Wijnen
- Mergelland
- Maasvallei Limburg
- Vijlen
- Achterhoek - Winterswijk
- Twente
Gedistilleerde dranken
- Jenever
- Jonge jenever
- Oude jenever
- Graanjenever
- Vruchtenjenever
Officiële bronnen, geraadpleegd op 7 oktober 2026. De aantallen zijn een telling in het register van de Unie op die datum.
PER PRODUCT
Elke productfamilie heeft haar eigen casus.
De bescherming is dezelfde; hoe de naam wordt overgenomen, verschilt per product.
Illustratief voorbeeldVL / DOP
Marketplace › Kaas › GoudaGouda Holland BGA, belegenVerkoper AKaas type Gouda HollandVerkoper BKaas zoals Gouda HollandVerkoper CGouda belegen, 48+Verkoper D
Wat de advertentie zegtSoort Westlandse druifMorgen in huis · Niet uit het Westland
De regel
Wat artikel 26 verbiedt
Verordening (EU) 2024/1143 beschermt geregistreerde namen tegen elk commercieel gebruik voor producten die niet onder de registratie vallen, tegen misbruik, nabootsing en voorstelling, en tegen elke andere valse of misleidende aanduiding, ook op online-interfaces.
De monitoringWe doorzoeken advertenties, webwinkels, marketplaces en domeinnamen op de beschermde naam. Elke vondst bewaren we met een gedateerde schermafbeelding, het webadres, de verkoper en de gebruikte uitdrukking.
- 01Schermafbeelding met datum
- 02Uitdrukking: type Gouda Holland
- 03Verkoper en webadres
- 04Regel: art. 26 Vo. (EU) 2024/1143
TEGENOVER HET PLATFORM
Het platform beslist. Het dossier legt vast dat het is geïnformeerd.
Over het verwijderen van een advertentie beslist het platform. Een dossier met gedateerd, controleerbaar bewijs legt vast dat het is geïnformeerd: de digitaledienstenverordening verplicht het platform de melding te behandelen, zorgvuldig te beslissen en zijn besluit mee te delen. Is duidelijk dat de inhoud illegaal is en handelt het niet prompt, dan kan het zijn vrijstelling van aansprakelijkheid verliezen.
Wat de verordening van het platform vraagt
- De ontvangst van de melding bevestigen
- Zorgvuldig en niet willekeurig beslissen
- Het besluit en de rechtsmiddelen meedelen
- Afnemers schorsen die frequent kennelijk illegale inhoud plaatsen
Wat een melding niet garandeert
Geen enkele melding garandeert verwijdering. De vrijstelling wordt per advertentie beoordeeld: de historie maakt het platform niet aansprakelijk voor wat niet is gemeld, en het platform kan stoppen met het behandelen van meldingen van wie ze vaak zonder grond indient.
- 01
Een melding die het platform kan controleren
Elke melding noemt het exacte adres van de advertentie, legt uit waarom die illegaal is en bevat gedateerd bewijs dat een derde kan controleren. Het platform kan het feit beoordelen zonder zelf onderzoek te doen.
- 02
Een historie van meldingen en antwoorden
VigiaLabs bewaart elke verzonden melding en elk besluit van het platform, met de datum. Verschijnt de advertentie opnieuw, dan wordt die opnieuw vastgelegd en aan dezelfde historie toegevoegd.
- 03
Als de overtreding voortduurt
De historie laat zien wat het platform wist en sinds wanneer. De verordening verplicht het platform om, na een waarschuwing, afnemers te schorsen die frequent kennelijk illegale inhoud plaatsen.
- 04
Als het platform niet handelt
Tegen het besluit kan zes maanden lang een klacht worden ingediend bij het platform zelf. Behandelt het platform meldingen niet zorgvuldig, dan kunt u of uw adviseur een klacht indienen bij de ACM, de digitaledienstencoördinator in Nederland.
WOORDENLIJST
De begrippen en de bronnen op een rij.
Elk geval wordt vastgelegd met bronnen en context. De scope wordt per markt bepaald; de verwijzingen op deze pagina betreffen het recht van Nederland.
- BOB (beschermde oorsprongsbenaming)
- Naam van een product waarvan de kwaliteit of de kenmerken hoofdzakelijk of uitsluitend aan de geografische omgeving zijn toe te schrijven en waarvan alle productiestappen in het afgebakende gebied plaatsvinden.
- BGA (beschermde geografische aanduiding)
- Naam van een product waarvan een bepaalde kwaliteit, de reputatie of een ander kenmerk hoofdzakelijk aan de geografische oorsprong is toe te schrijven en waarvan ten minste één productiestap in het afgebakende gebied plaatsvindt.
- Productdossier
- Document dat het product, het afgebakende gebied en de methode om het te verkrijgen beschrijft. Alleen wie eraan voldoet, mag de naam gebruiken.
- Voorstelling (evocatie)
- Ontstaat met name wanneer een term, een teken of een verpakking bij de gemiddelde consument een verband oproept met het beschermde product, ook als de naam niet volledig wordt gebruikt. Artikel 26 spreekt van “voorstelling”, de overwegingen van de verordening van “evocatie”.
- Producentengroepering
- Vereniging van producenten van hetzelfde product, ongeacht haar rechtsvorm. Volgens de verordening kan zij gerechtelijke stappen ondernemen en het gebruik van de naam op de markt monitoren.
- Online-interface
- Website, onderdeel van een website of app waarop een product wordt aangeboden: een webwinkel of een marketplace.
- Illegale inhoud
- Informatie die indruist tegen het recht van de Unie of van een lidstaat. Wat in strijd is met de bescherming van een geregistreerde naam, geldt als illegale inhoud in de zin van de digitaledienstenverordening (Verordening (EU) 2022/2065).
- GA (geografische aanduiding)
- De enige vorm voor gedistilleerde dranken, zoals jenever (Verordening (EU) 2019/787).
- Generieke term
- Productnaam die de gebruikelijke naam van een product in de Unie is geworden, ook al verwijst hij naar een plaats, streek of land. Bevat een samengestelde beschermde naam zo’n term, dan is het gebruik van die term in de regel geen inbreuk (artikel 26, lid 7). Zo is “Gouda Holland” als geheel beschermd, terwijl de benaming “Gouda” gebruikt mag blijven worden (Verordening (EU) nr. 1122/2010).
Bronnen
- Verordening (EU) 2024/1143, artikelen 26, 32, 36 en 43 (EUR-Lex)
- Verordening (EU) 2023/2411, artikel 40 (EUR-Lex)
- Verordening (EU) nr. 1122/2010: inschrijving van “Gouda Holland” (EUR-Lex)
- Verordening (EU) 2022/2065 (digitaledienstenverordening), artikel 3 (EUR-Lex)
- Register van geografische aanduidingen van de Unie (eAmbrosia)
- Landbouwkwaliteitswet, artikelen 1 en 14 (wetten.overheid.nl)
- Verordening (EU) 2019/787 betreffende gedistilleerde dranken (EUR-Lex)
- Register van geografische aanduidingen voor ambachtelijke en industriële producten (GIview, EUIPO)
- Europese kwaliteitsaanduidingen voor landbouwproducten, wijn en gedistilleerde dranken (RVO)
VEELGESTELDE VRAGEN
Wie een beschermde naam overneemt, concurreert met de reputatie van een ander.
Een “soort” of een “type” volstaat om te verkopen op het werk van wie zich aan het productdossier houdt. In de gaten houden waar de naam opduikt, helpt de producenten die de naam mogen voeren om op gelijke voet te concurreren.
Kan een producentengroepering het gebruik van haar beschermde naam op internet laten monitoren?
Ja. Volgens Verordening (EU) 2024/1143 kunnen producentengroeperingen inbreuken bestrijden door het gebruik van de naam op de markt te monitoren, ook op online-interfaces (artikel 32). VigiaLabs doorzoekt advertenties, webwinkels, marketplaces en domeinnamen op de beschermde naam en bewaart elke vondst met een gedateerde schermafbeelding, het webadres, de verkoper en de gebruikte uitdrukking.
Mag een product in Nederland worden verkocht als “type Gouda Holland” of “soort Westlandse druif”?
Nee, als het product niet onder de registratie valt. Verordening (EU) 2024/1143 verbiedt misbruik, nabootsing en voorstelling, ook als de naam vergezeld gaat van uitdrukkingen als “soort”, “type” of “zoals”. Het verbod geldt ook als de werkelijke oorsprong van het product is aangegeven. In Nederland kan de houder van de naam zijn recht handhaven op grond van artikel 14 van de Landbouwkwaliteitswet.
Mijn product voldoet aan het productdossier, maar anderen verkopen onder dezelfde beschermde naam zonder daaraan te voldoen. Wat kan ik doen?
Leg elk geval vast en leg het voor aan uw producentengroepering. Wie aan het productdossier voldoet, concurreert met wie alleen de naam gebruikt. Het dossier laat per geval zien wat er wordt aangeboden, waar en met welke woorden. Volgens de Landbouwkwaliteitswet is houder wie gerechtigd is de naam te gebruiken; hij kan zijn recht handhaven tegen wie de naam zonder recht gebruikt (artikel 14).
Kan een marketplace of een platform worden gevraagd een advertentie met de beschermde naam te verwijderen?
Ja. Wat in strijd is met artikel 26 van Verordening (EU) 2024/1143 geldt als illegale inhoud in de zin van de digitaledienstenverordening, en elke persoon of entiteit kan dat bij het platform melden. Met toestemming van de producentengroepering wijst VigiaLabs de adverteerder of de webwinkel op de overtreding en stelt het platform in kennis. Over verwijdering beslist het platform.
Welke namen zijn beschermd en waar geldt de bescherming?
De namen die in de Europese Unie zijn geregistreerd: beschermde oorsprongsbenamingen (BOB) en beschermde geografische aanduidingen (BGA) van landbouwproducten en wijnen, geografische aanduidingen van gedistilleerde dranken en, sinds 1 december 2025, die van ambachtelijke en industriële producten. De bescherming geldt ook bij verkoop op afstand en voor domeinnamen die in de Unie toegankelijk zijn. Nederlandse voorbeelden zijn Gouda Holland, Limburgse vlaai en Westlandse druif.
Wat gebeurt er als het platform de gemelde advertentie niet verwijdert?
De beslissing is aan het platform, maar ze ligt vast. VigiaLabs bewaart elke melding, met het gedateerde bewijs, en elk antwoord. De digitaledienstenverordening verplicht het platform zorgvuldig te beslissen; is duidelijk dat de inhoud illegaal is en handelt het niet prompt, dan kan het zijn vrijstelling van aansprakelijkheid verliezen. Met die historie kunt u of uw adviseur een klacht indienen bij het platform zelf of bij de ACM.
LATEN WE VERDER KIJKEN
Een helderder beeld begint
met een gesprek.
Vertel ons wat u wilt volgen. Samen bepalen we een passende aanpak voor uw bedrijf.